1 - پيشينه ى تحقيق مفطر بودن يا نبودن استعمال دخانيات در روزه‌ى ماه مبارك رمضان از مسائل مورد بحث فقها است كه هم‌اكنون نيز مورد بحث و مبتلى به است . اين بحث از قديم الأيام تاكنون مورد اختلاف فقهى واقع شده است . مثلا مقداد بن عبدالله سيورى متوفّاى 826 ق در كتاب « التنقيح الرائع » مىفرمايد : « الدخان لايفطر لرواية عمرو بن سعيد عن الرضاعليه السلام » . « 1 » علامه حاج محمد ابراهيم كلباسى رساله اى در حرمت كشيدن قليان در ايام ماه مبارك رمضان تأليف نموده اند و اين رساله در سال 1391 ه - . ش توسط نشر دانش حوزه جهت كنگره ى بزرگداشت علامه حاجى كلباسى به چاپ رسيده است . و نيز فقيه محقق و اصولى كبير شيخ محمدتقى رازى نجفى اصفهانى در اين باره رساله‌اى مختصر به زبان فارسى تأليف نموده‌اند كه بيان شده : رساله اى است در دو صفحه كه در ردّ يكى از معاصرين خود - گويا حاجى كلباسى نگاشته است « 2 » . و به تحقيق جناب آقاى حجة الإسلام والمسلمين مجيد هادىزاده در دفتر چهارم ميراث حوزه‌ى علميه‌ى اصفهان به طبع رسيده . علامه شيخ محمدتقى در اين رساله قول به عدم منع از دخان را قوى و لكن مراعات احتياط را مهم شمرده است . « 3 » و محقق اين رساله جناب حجة الإسلام والمسلمين آقاى هادىزاده بر اين نظر است كه اين رساله اولين رساله‌ى تصنيف شده در اين موضوع است . « 4 » همچنين ايشان مىنويسند : « تنها دستنوشت آن هم‌اكنون در

--> ( 1 ) . ر . ك : فاضل مقداد ، التنقيح الرائع ، ج 1 ، ص 358 . ( 2 ) . ميراث حوزه‌ى اصفهان ، دفتر چهارم ، ص 81 . ( 3 ) . همان ، ص 72 . ( 4 ) . همان ، ص 71 .